Boek

Lof der gezondheid: Voorschrift voor een zieke gezondheidszorg 

 

 

 

“Lof der gezondheid. Voorschrift voor een zieke gezondheidszorg”, zo luidt het nieuwste boek van Louis Ide. Na de twee eerdere boeken van Louis Ide, "Lof der gezondheid. Diagnose van een terminaal Belgisch beleid" en "Lof der gezondheid. Van apologie naar utopie", vormt dit al het ware het sluitstuk van de trilogie.

 

Louis Ide: "In het eerste boek toonde ik aan hoe het mis gaat in de gezondheidszorg. Ik stelde de diagnose, die nu door vriend en vijand overgenomen wordt: 'de taalgrens een zorggrens is'. Eén voorbeeld zijn de supplementen op eenpersoonskamers in ziekenhuizen: In Vlaanderen gemiddeld 105%, in Wallonië 168% en in Brussel 286% (in de Franstalige Brusselse ziekenhuizen zijn er uitschieters van wel 400 tot 700%)! In het tweede boek ging ik in op de slag om cijfers met het Riziv en de onderhandelingen. Ik schetste ook voor het eerst een aantal recepten die voor de gezondheidszorg broodnodig zijn, wil ze overleven in een steeds veranderende maatschappij. De recepten voor een gezondheidszorg die kwalitatief, sociaal en gedigitaliseerd moet zijn. Nu volgt aldus het derde boek, het sluitstuk van de trilogie."

 

 

Reacties
 
Prof. Eric Ponette over Lof der gezondheid
Wie de inzet en het werk van de auteur volgt, weet dat dit niet zijn debuut doch reeds zijn derde boek in deze reeks is. Elk van de drie boeken draagt als hoofdtitel “Lof der gezondheid”.

In zijn eerste boek met neventitel “Diagnose van het terminaal Belgisch gezondheidsbeleid” (2006) focuste hij op de verschillende klemtonen die Vlaanderen en Wallonië leggen in de gezondheidszorg. In zijn tweede boek met neventitel “Van apologie tot utopie?” (2012) schetste hij een aantal Vlaamse alternatieven voor het federale gezondheidsbeleid.
 
Het huidige boek heeft als neventitel “Voorschrift voor een zieke gezondheidszorg” (mei 2014). Hierin gaat hij dieper in op de vraag wat de krachtlijnen van een Vlaams gezondheidsbeleid kunnen zijn. Want de zesde staatshervorming – zo stelt hij – brengt niet de verhoopte ommekeer. Zij zorgt integendeel voor nog meer versnippering van bevoegdheden, voor nog meer conflicten in palavers over samenwerkingsakkoorden tijdens interministeriële conferenties en zij zet de deur open voor regionalisering in plaats van communautarisering door ook Brussel bevoegdheden voor het gezondheidsbeleid toe te kennen.
 
In deze boekbespreking ga ik nader in op enkele belangrijke krachtlijnen.
Een grondige hervorming begint noodzakelijkerwijze met het opstellen van een kadaster van de gezondheidszorgberoepen: zonder dergelijk kadaster is een degelijke planning van de medische en paramedische beroepen onmogelijk.
 
Louis Ide pleit voor de uitbouw van een sterke en goed toegankelijke eerste lijn met als spil de door de patiënt vrij gekozen huisarts die het centraal medisch dossier beheert, die onder meer administratief ondersteund wordt en nauw samenwerkt met de andere zorgverstrekkers in de eerste en tweede lijn; daarbij is digitalisering en deling van het patiëntendossier met gegarandeerd respect voor de privacy van de patiënt een belangrijk hulpmiddel. Om de toegankelijkheid tot de huisarts te bevorderen stelt hij een veralgemeende derdebetalersregeling voor, weliswaar met behoud van remgeld. Hij stelt ook een gemengde honorering voor zorgverstrekkers voor: deels per prestatie en deels forfaitair; in de verloning moet met de aspecten “kwaliteit” en “dienstverlening” rekening gehouden worden. Tegelijk pleit hij voor remgeld op de spoedgevallendienst om het oneigenlijk gebruik ervan te ontraden.

Inzake de ziekenhuizen bepleit hij de hervorming van de financiering met onder meer een scheiding tussen het ziekenhuisbudget, dat zo nodig moet verhoogd worden, en de honoraria voor ziekenhuisartsen. Bovendien bepleit hij in het belang van de patiënt een taakverdeling tussen de ziekenhuizen.
 
Hij roept op tot responsabilisering van de artsen, de ziekenhuizen, de geneesmiddelenindustrie, de ziekenfondsen en de patiënten met een dubbel doel: verantwoordelijke deelname aan het beleid en bestrijding van overconsumptie.
De auteur heeft geen bezwaar tegen het behoud van de terugbetalingsfunctie van de ziekenfondsen, doch is van mening dat zij niet verder tegelijk de gezondheidszorg kunnen controleren en organiseren, via hun aanwezigheid onder meer in apotheken en raden van bestuur van ziekenhuizen. Hij stelt voor dat de ziekenfondsen terugkeren naar hun kerntaak: erop toezien dat de rechtmatige belangen van hun leden behartigd worden.
 
Zoals verwacht pleit Louis Ide voor een sterker uitgebouwde preventie met verhoging van de hiervoor toegekende budgettaire middelen.
Hij is van mening dat de ouderenzorg moet herzien worden: “Het kan niet de bedoeling zijn om Vlaanderen vol te bouwen met rusthuizen of woonzorgcentra. Dit is wenselijk noch haalbaar.”
 
Verder heeft hij er geen probleem mee dat een aantal gezondheidszorgproblemen in een Europees samenwerkingsverband zouden besproken en geregeld worden, zoals bvb. een rookverbod in de horeca en een solidariteitsplan voor orgaantransplantatie.
Hij besluit met een pleidooi voor een betaalbare, kwalitatief hoogstaande Vlaamse gezondheidszorg voor de patiënt, waarin het aangenaam werken is voor de zorgverstrekkers. Als eindboodschap geeft hij mee: “Hervormen waar nodig, behouden wat goed is.”
Dit waren een aantal kernideeën van de auteur, doch de uitwerking ervan moet u in het boek lezen. Het is trouwens ook vrij goed toegankelijk voor leken in de gezondheidssector.
 
 
Dirk Ramaekers, directeur CM over Lof der gezondheid.
 
Dit boek is niet het zoveelste boek van een politicus in aanloop van de verkiezingen. Neen, het is maar liefst het sluitstuk van een ware trilogie die Louis Ide de laatste jaren heeft bij elkaar geschreven. Bij trilogie denkt u misschien onmiddellijk aan de Millenium-thrillers en ook bij het lezen van de boeken van Louis bekruipt de lezer misschien soms het gevoel dat dit toch écht niet waar kan zijn. Waar mogelijk baseert hij zich op feiten of evidence.
Een aantal feiten in het Belgische gezondheidzorgsysteem zijn – behoudens u nog gelooft dat de aarde plat is – niet te ontkennen.
  • De progressieve versoepeling van de contingentering van artsen, om de overproductie aan artsen in het Franstalige deel van het land op te lossen;
  • De hoge ereloonsupplementen, met Brusselse ziekenhuizen op kop;
  • Een 6e staatshervorming met de overdracht van ouderzorg die Vlaanderen veel geld zal kosten en zonder wezenlijke ‘financiële responsabilisering’ van de gemeenschappen;
  • De vaststelling dat zijn favoriete ‘evidence-based medicine’, politiek erg selectief gebruikt wordt. We zagen zo de erkenning van de homeopaat vlot passeren. Ook het door Louis Ide in de Senaat georganiseerde symposium kon daar geen verandering in brengen; 
  • Het toenemende overaanbod aan dure hartcentra, radiotherapiecentra, PET/CT scanners, chirurgische robots, enz. Mocht Louis Ide toch nog eens een boek schrijven, dan zou hij daar het overtal aan Belgische hadrontherapiecentra, nog aan toevoegen.
Dat zijn maar enkele van de feiten waarop de auteur zich baseert.
Ik overloop mijn persoonlijke beschouwingen even met u, zonder alle details van het boek bekend te maken en natuurlijk om uw nieuwsgierigheid wat te prikkelen.
 
Het hoofdstuk over transparantie bevat een terecht pleidooi, maar is tegelijkertijd een beetje achterhaald. Dankzij het RIZIV, de opstart van het federaal Kenniscentrum meer dan 10 jaar geleden, en tegelijkertijd ook het intermutualistisch agentschap, hebben we nu in toenemende mate een toegang tot gegevens. Ik verwijs bijvoorbeeld naar de IMA-atlas, een vrij toegankelijke online module met beleidsrelevante statistieken. En de gegevens van het federale Kankerregister, de ziekenfondsen en de ziekenhuizen die nu gebruikt worden om kwaliteitsindicatoren voor de ziekenhuizen mee te berekenen. Tenminste voor de Vlaamse ziekenhuizen, want de Franstalige beleidsmakers zijn voorlopig niet geïnteresseerd in transparantie over de kwaliteit van hun ziekenhuizen. Maar beschikbaar zijn die gegevens dus wel. En ere wie ere toekomt, de duizend parlementaire vragen van Louis Ide hebben zeker bijgedragen tot meer transparantie. En dat er nog veel meer kan, dat zal niemand tegenspreken.
 
In het hoofdstuk over de ziekenhuizen zit Louis Ide er knal op. Zijn pleidooi voor zuivere honoraria en een ziekenhuisbudget met een logistiek-structurele component en een medische component, daar gaat hij een aantal partijen in meekrijgen. Nog logischer is het dat de investeringskeuzes van het ziekenhuis moeten passen in een globaal Vlaams zorgstrategisch plan, zodat we niet langer zoals nu in sommige steden op elke hoek van de straat een hartcentrum, robot of binnenkort PET/CT tegenkomen. Wat ik miste in dit hoofdstuk is een duidelijk standpunt over het verband tussen het vragen van torenhoge supplementen en het minder goed beheer van een ziekenhuis. Spaarzame ziekenhuizen moeten hun artsen minder onder druk zetten en hebben minder nood om bijkomende supplementen te vragen. Ziekenhuizen die ‘de boel melken’ of maatschappelijk onverantwoorde investeringen doen, moet daar de raad van bestuur niet wat meer ‘accountable’ gehouden worden?
  

 

 

Lof der gezondheid: Van apologie tot utopie?

 

Lof der gezondheid Van apologie tot utopie? 

Lof der gezondheid. Van apologie tot utopie? weerlegt enkele hardnekkige mythes in de gezondheidszorg. Het boek moét de lezer wel interesseren, want de gezondheidszorg kost hem jaarlijks 35 miljard euro, waarvan hij er al 10 miljard uit eigen zak betaalt. De lezer is dus betrokken persoon. En het is net die betrokkenheid die noodzakelijk is om een sociale gezondheidszorg overeind te houden.

 

In België dient de 25 miljard euro die door de federale overheid beheerd wordt, in principe netjes verdeeld te zijn tussen de twee gemeenschappen die dit land rijk is. Maar waarom dient het RIZIV dan de zaak van de vele PS-gezondheidszorgministers? Waarom controleren de ziekenfondsen de gezondheidszorg, maar organiseren ze die ook? Ze hebben er kennelijk allen baat bij hun discours af te stemmen op hun eigen machtssituatie. Het RIZIV schrijft dan ook in die zin geregeld  gecontesteerde rapporten. Artsenkrant kopte in een reactie op zo’n rapport op 30 november 2009: ‘RIZIV wil Senator Ide van repliek dienen’. In de wandelgangen maakte RIZIV-top er immers geen geheim van dat het rapport ook daarvoor was geschreven.

 

Louis Ide gaat in eerste instantie in de verdediging, om vervolgens in een tegenbeweging de lezer zijn visie te geven over hoe het dan wel zou kunnen. Aan de hand van een aantal doortastende initiatieven, die ook al in de onderhandelingen op Vlaams niveau (2009) en op federaal niveau (2010-2011) aan bod zijn gekomen, krijgt de lezer duidelijkheid over die Vlaamse gezondheidszorg.
 

Download het boek (tekst / cover ).

Reacties

 

Professor Lieven Annemans, gezondheidseconoom VUB en UGent over Lof der gezondheid

 

'Dit boek is – zoals de auteur zelf aangeeft – geen encyclopedie van de gezondheidszorg, maar het is wel een werk dat getuigt van vista en van visie. Een vista die toelaat om duidelijk aan te geven wat er vandaag fout gaat (onder andere het in de hand werken van overmatig en ondoelmatig gebruik van technologische apparatuur, de daarmee gepaard gaande overtollige zorg, allerhande misbruiken van het systeem, …) en een visie omtrent wat er moet veranderen. 
 
Uiteraard besteedt Louis Ide, mede vanuit zijn politieke overtuiging, ruim de aandacht aan de bestaande communautaire verschillen, en het is zijn verdienste om daarbij de onaantastbaarheid van de methodes die wij als wetenschappers hanteren in vraag te stellen, en transparantie te eisen. Maar zijn globale ideeën over onze toekomstige zorg overstijgen het communautaire debat. Hoewel ik het niet met alle stellingen of ideeën volledig eens ben, getuigen ze steevast van het streven naar een betere doelmatigheid en een gelijke toegankelijkheid voor iedereen, en dat is de essentie. 
 
Tussendoor krijgen we ook interessante inzichten in de dogmatiek en bijwijlen het amateurisme tijdens de regeringsonderhandelingen.
Het is zelden dat we een arts vinden die niet te beroerd is om klaar en duidelijk een betoog te voeren tegen de huidige wantoestanden. En het is al even zelden dat we een politicus vinden die niet alleen de problemen ziet maar ook een onderbouwde visie kan etaleren.  Komt daarbij nog dat Louis Ide een echte verteller is, waardoor dit werk niet enkel leerrijk is maar ook aangenaam om te lezen!'
 
Prof. Eric Ponette over Lof der gezondheid
 
'De rode draad doorheen Ides nieuwe boek, dat naadloos aansluit bij zijn eerste in 2006, is een pleidooi voor de toewijzing van de ganse gezondheidszorg aan de Vlaamse (en Franse) Gemeenschap, met keuzemogelijkheid voor de inwoners van Brussel en tijdelijke financiële solidariteit met Wallonië op voorwaarde van politieke loyaliteit. Zijn argumenten zijn: eigen Vlaamse klemtonen, efficiëntie en responsabilisering tot een spaarzaam beleid. 
 
In het eerste deel (Apologie) klaagt de auteur terecht aan dat het RIZIV (Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering) in zijn studies niet alleen de Waals-Vlaamse uitgavenverschillen manipuleert door standaardisering met geselecteerde parameters, doch dat het bovendien geen oog heeft voor de grote Vlaams-Waalse bijdragenverschillen in de financiering van de ziektekostenverzekering.
In de overgang van deel 1 naar deel 2 wijst hij erop dat, ondanks het feit dat de globale uitgaven in Vlaanderen en Wallonië in de loop van de jaren naar elkaar toe groeiden, de verschillende Vlaams-Waalse klemtonen blijvend kunnen afgeleid worden uit de uitgavenverschillen in meerdere sectoren. Zo blijft Wallonië bijvoorbeeld meer uitgeven voor laboratoriumonderzoeken en beeldvorming, en Vlaanderen meer voor eerstelijnszorg en psychiatrie.
 
In het tweede deel (Utopie) geeft Ide zijn visie op de Vlaamse gezondheidszorg van de toekomst en toont hij de wegen om die op een pragmatische wijze te realiseren, met zijn project van een Vlaamse hospitalisatieverzekering als een belangrijke voorzet. In dit deel stelt hij zich offensief en constructief op en horen we de gedreven enthousiaste arts met diepe bekommernis voor de patiënt aan het woord.
Hij zet zich af zowel tegen een volledige privatisering als tegen een verstaatsing van de gezondheidszorg. Hij pleit voor een gezondheidszorg op basis van vrij initiatief, waarbij de overheid de doelstellingen bepaalt en controleert, en waarbij de huisarts de gids is. Hij vindt het belangrijk dat de overheid rekening houdt met initiatieven van de basis. Hij pleit voor ‘evidence based medicine’ als dwingende richtlijn voor kwaliteit en dringt aan op een doorgedreven digitalisering mits garanties voor de privacy.
Ide geeft de stappen en wegen aan waarlangs de splitsing van de gezondheidszorg best en geordend verloopt. Hij beantwoordt vragen over de financiering in de overgangsfase, over de plaats en de rol van de ziekenfondsen, over de toekomstige rol van het RIZIV, het FAGG (Federaal agentschap voor geneesmiddelen en gezondheidsproducten) en de FOD (Federale overheidsdienst) Volksgezondheid, over de regeling voor Brussel en de financiële solidariteit met Wallonië. 
 
Zijn voorstel van een Vlaamse hospitalisatieverzekering vertrok van de vaststelling dat patiënten tijdens het verblijf in een ziekenhuis soms zeer hoge supplementen uit eigen zak moesten betalen. Alleen reeds dat onderwerp maakt het uitgeven van een boek de moeite waard. 
 
In 1968 zong mijn generatie in de Leuvense straten "We shall overcome". Nu besluit Louis Ide: "Het is als een vliegwiel, niet te stoppen. Nog even en de utopie is realiteit."'
 
Rik van Cauwelaert, strategisch directeur Knack Magazine over Lof der gezondheid
 
'In enkele jaren tijd werd Louis Ide een belangrijke stem in het debat over de gezondheidszorg. Zijn nieuwste denkoefening, Lof der gezondheid, van apologie tot utopie?, is verplichte lectuur voor wie zich om de toekomst van de gezondheidszorg bekommert.'
 
Philippe Vandekerckhove, gedelegeerd bestuurder Rode Kruis Vlaanderen over Lof der gezondheid
‘Van alle assistenten in opleiding in de klinische biologie die ik ooit had, was Louis Ide (het moet in 1998–1999 geweest zijn), de enige die ooit op eigen initiatief een artikel schreef, en mij nadien het afgewerkte product liet nalezen. Louis Ide is dus altijd een schrijver geweest, en is het gebleven. Of het nu wetenschappelijke artikels, parlementaire vragen, of boeken betreft: Louis blijft productief.
 
Dat hij zijn schrijflust toespitst op de twee punten die hem reeds lang enthousiasmeren (geneeskunde en de communautaire problematiek), kan derhalve niet verbazen. Evenmin dat hij dit doet met de kennis van zaken van iemand die in de sector actief is.
En een meer inhoudelijke kijk is, in een parlement met een overmacht aan juristen, een verademing. Al was het maar omdat uit de inhoudelijke discussie, meer dan uit de vormelijke, de oplossing moet komen: "inspraak zonder inzicht; uitspraak zonder uitzicht".
Het nieuwe boek van Louis is derhalve aanbevolen lectuur voor eenieder die in de thematiek is geïnteresseerd: het stelt de standpunten duidelijk, en soms op scherp. Het biedt in elk geval aan diegenen die een andere mening hebben, de kans hun standpunt – ook inhoudelijk – te verduidelijken.
 
De dossierkennis van Louis Ide, gedreven vanuit een idealisme, zijn op zich reeds uitzonderlijk: te weinig artsen engageren zich op het bestuurlijke vlak. Maar zijn bereidheid en vermogen om het ook op papier te zetten maken hem bijzonder. Zoals Nelson Mandela ooit zegde: "A good head and good heart are always a formidable combination. But when you add to that a literate tongue or pen, then you have something very special."'
 
Dr. Guy Peeters, voorzitter Socialistisch Ziekenfonds over Lof der gezondheid
 

'Louis Ide is een van de weinige parlementsleden die het debat over de ziekteverzekering vandaag nog consequent wil en kan voeren.'

 

 

Boek: Lof der gezondheid: Diagnose van het terminaal Belgisch gezondheidsbeleid

 

Omdat Louis Ide zielsveel van het leven houdt, zingt hij de lof van de gezondheid. Maar deze arts weet beter, hij ziet hoe het Belgische gezondheidsbeleid met de dag wat meer terminaal wordt. In het boek Lof der Gezondheid stelt dr. Ide zijn diagnose.
Het gezondheidsbeleid in België rijdt op twee sporen. Dit heeft te maken met de verschillende visies die Vlaanderen en Wallonië hanteren. Of is dit verschil het zoveelste cliché door onvriendelijke flaminganten bedacht? Nee zegt Ide, de taalgrens is naast cultuurgrens ook een zorggrens. Gesterkt door een uitspraak van wijlen de directeur-generaal van de Wereldorganisatie toont de auteur aan dat een Vlaams gezondheidsbeleid in handen moet komen van een Vlaams ministerie van Volksgezondheid. Maar is Vlaanderen wel in staat om een eigen gezondheidsbeleid te organiseren?
Tot slot beschrijft de auteur hoe hij zijn ideaal gezondheidsbeleid ziet. Hij doet dat aan de hand van een verrassende metafoor.

 

Download het boek (cover / inhoud) hier. 

 

Dit boek is gratis, wie wil kan echter steeds een vrijwillige bijdrage leveren aan impore project in Rwanda

 
   EEN GREEP UIT DE INHOUDSTAFEL
 
Over leven, gezondheid en gezondheidszorg - Beter voorkomen dan genezen - Gentse en Karolingische hartinfarcten - Het algemeen belang boven het individueel belang - Vervotte, hou hem in De mot(te) - Wanneer politici zich met wetenschap gaan moeien... - Wanneer drukkingsgroepen zich met wetenschap gaan bemoeien... - Bewustmaking en reclame - De taarten van minister Demotte - Daar is de zorggrens - De huisarts is Vlaams, het ziekenhuis Franstalig - Wie Frans spreekt, slikt meer - Moeten er nog verschillen zijn? - Dé communautaire correctie! - Over solidariteit en mutualiteit - In België is er van alles veel te veel - Een foute diagnose in de jaren ’90 gesteld - Het noodzakelijke cijferwerk - Is het aantal artsen nu zo belangrijk om er een hoofdstuk aan te wijden? - De huisarts, de specialist en het ziekenfonds: een spanningsveld? - Ziekenfondsen en gezondheidszorg, een verhaal van rechter en partij - Euskadi: alles behalve duizend bommen en granaten - Mijn gezondheidszorg.
 
..... Lees hier het voorwoord door Bart De Wever
 
   AUTEUR LOUIS IDE
Sinds 1999 is LOUIS IDE (1973, Roeselare) arts (KUL). Later schoolde hij zich bij in de tropische geneeskunde, ziekenhuishygiëne en werd hij erkend als klinisch bioloog. In 1998 en 2000 trok hij voor korte tijd naar Zuid-Soedan en Tsjaad. Louis Ide is nationaal ondervoorzitter van de N-VA en volgt kritisch het beleid van federaal minister van Volksgezondheid Rudy Demotte. In wetenschappelijke publicaties behandelt hij thema’s i.v.m. geneeskunde en gezondheidszorg.
weblog www.n-va.be/louiside
 
   PERSSTEMMEN
 
Hoe reageren de Vlaamse week- en dagbladen? En hoe werd "Lof der gezondheid" door de medische vakpers ontvangen? Lees hier weldra een selectie van de persstemmen.
 

www.lofdergezondheid.be

 

Download het boek (cover / inhoud) hier.